Wpływ hormonoterapii hormonami peptydowymi na działanie leków hiper- i hipotensyjnych

Jan Eugeniusz Malinowski
Zakład Farmakologii Instytutu Leków w Warszawie
temat pierwszej rozprawy doktorskiej pomysłodawcy i założyciela
Instytutu Położnictwa i Ginekologii „HYPPOCRATES” Dr Jan Eugeniusz Malinowski
Warszawa. 20 października 1975

Przedstawiony projekt problemu pracy doktorskiej został podpisany przez kierownika Zakładu prof. dr. hab. n. med. Andrzeja Danysza w dniu 20 października 1975 roku
Kierownik Zakładu w dniu 20 października 1975 roku napisał „W trakcie kilku miesięcy pracy w charakterze wolontariusza lekarz Malinowski dał się poznać jako pracownik inteligentny, zdolny i zainteresowany pracą naukową.”

Streszczenie:
A. Założenia teoretyczne i cel pracy.

Siła działania leku zależy od jego stężenia w narządzie efektorowym. Stężenie to jest zdeterminowane wieloma czynnikami, m.in. dawką ale i również stopniem i szybkością przenikania danego leku do tkanki efektorowej. Jak wynika z wielu danych z piśmiennictwa przenikanie leków do tkanek i ich akumulacja w wybranych tkankach zależy od obecności i stężenia określonych aktywatorów transportu membranowego, którymi są niektóre peptydy, a m.in. hormony peptydowe. Nadmiar tych hormonów powoduje szybsze przenikanie niektórych leków do określonych tkanek i większe ich gromadzenie się. Niedobór tych hormonów powoduje upośledzenie przenikania leków i wynikiem tego słabsze działanie.

Większość prac poświęconych temu tematowi dotyczyła leków neurotropowych, a poza tym jedynie nieliczne prace były wykonane na materiale klinicznym. Spośród hormonów peptydowych szczególnie dwa są stosowane w klinice często przewlekle, mianowicie insulina oraz ACTH. U chorych tych mogą wystąpić stany nadciśnienia, które muszą być leczone lekami hipotensyjnymi. Powstaje wówczas pytanie czy efekty hipotensyjne tych leków nie będą się zmieniały pod wpływem równocześnie stosowanych hormonów peptydowych. Trudniej jest założyć możliwość prób lub obserwacji klinicznej w stanach hipotensji, zwłaszcza hipotensji ostrej tzn. zapaści, wstrząsu. Niemniej problem taki niewątpliwie istnieje.

Celem zatem pracy jest zbadanie czy podawanie hormonów peptydowych (insulina, ACTH) zmienia czy nie zmienia siły i charakteru działania leków wpływających na ciśnienie krwi oraz próba wyjaśnienia przyczyn tego zjawiska.

B. Plan pracy.

I. Badania kliniczne.

1. Ocena siły i czasu działania dwóch leków hipotensyjnych o różnym punkcie uchwytu działania, a mianowicie binazyny i rezerpiny u chorych z nadciśnieniem (samoistnym, nerkowym) przy stosowaniu tych leków oddzielnie oraz łącznie z hormonoterapią (stosowanie insuliny w wypadku współistnienia cukrzycy oraz ACTH przy istnieniu określonych wskazań).

2. Badania nad efektywnością hipertensyny i noradrenaliny podanych oddzielnie i łącznie w stanach ostrego podciśnienia.

II. Badania eksperymentalne.

1. Wpływ insuliny i ACTH na efekty hipotensyjne binazyny i rezerpiny u szczurów nadciśnieniowych.

2. Efekty hipotensyjne noradrenaliny i hipertensyny w zapaści pokrwotocznej u szczurów przy podawaniu oddzielnym i łącznym

3. Wpływ insuliny i ACTH na farmakokinetykę binazyny i ewentualnie rezerpiny.